شازده مسافر مجله جامع دیجیتال گردشگری، سفر و ایرانشناسی

تخت مرمر

تخت مرمر عمارت و تختی بسیار زیبا متعلق به دوران فتحعلی شاه قاجار

تخت مرمرتخت مرمر

این تخت تماشایی که معروف به تخت مرمر است، در سال ۱۸۰۶ به سفارش فتحعلی شاه قاجار (سال ۱۷۹۷- ۱۷۹۷) ساخته شد.  عمارت تخت مرمر نیز  توسط نقاشی ها، سنگ مرمر، کنده کاری، کاشی کاری، گچ، آینه، مینا کاری ، چوب، و منبت کاری   تزیین شده است.

تخت پادشاهی مرمر بهترین معماری ایرانی را به تصویر می کشد و عمارت آن  یکی از قدیمی ترین ساختمان های تاریخی کاخ گلستان است. امروز شازده مسافر به همراه شما به دیدن تخت مرمر در کاخ گلستان می رود . پادشاهان قاجار  مراسم رسمی را بر روی تخت مرمر  برگزار می کردند. آخرین پادشاهی که بر تخت مرمر نشست ، رضا شاه پهلوی ، در سال ۱۹۲۵ میلادی بود.

طراحی و ساخت

تخت مرمر موجود، که در وسط تراس (ایوان) قرار دارد، از سنگ مرمر زرد معروف استان یزد ساخته شده است. جالب است بدانید این  تخت از شصت و پنج قطعه از سنگ مرمر ساخته شده است و توسط میرزا بابا نقاش باشی (نقاش سرپرست) در زمان  قاجار طراحی شده است. محمد ابراهیم، نظارت بر ساخت و ساز  و چندین استاد برجسته  در اجرای این شاهکار  نقش مهمی  را بر عهده داشتند.

جزئیات معماری و سایر تزئینات تخت مرمر در دوران سلطنت فتحعلی شاه و ناصر الدین شاه تکمیل شد. عمارت  سنگ مرمر یا دارالحکمه برای پذیرش رسمی شاه استفاده  می شد، در حالی که کاخ گلستان به عنوان محوطه داخلی دادگاه سلطنتی برای جلسات خصوصی و جشن های شبانه مورد استفاده قرار  می گرفت.

کاخ گلستان

کاخ گلستان به شکل مربع ،  توسط ساختمان های مختلف و سالن ها احاطه شده  و  به دو بخش تقسیم شده است: ساخت یک ساختمان دو جداره بلند که در زمان فتحعلی شاه به عنوان ساختمان بیرونی شناخته می شد. این ساختمان که در محدوده شرق به غرب ساخته شده بود، در زمان ناصرالدین شاه تخریب شد و باغ  یکپارچه شد.

اینجا در ابتدا دو استخر بزرگ وجود داشت، یکی در مقابل شمس الاماره و ساختمان های برج باد و دیگری در جلوی تالار آینه. دو استخر با یک مجرای بلند، در امتداد ساختمان بیرونی، به یکدیگر متصل شدند.

حساسیت هنرمندان ایرانی با مهارت های معماری، نقاشی، حکاکی بر روی  سنگ، کاشی کاری ، گچ بری ،  آینه کاری ، زهکشی شاهکارهای فراموش نشدنی در ساختمان های قصر های سلطنتی قدیمی مثل کاخ گلستان  را ایجاد کرده است. شاه در طول مراسم رسمی برای ساخت  تخت مرمر ، مردم را از شیوه های گوناگون هنری  فرا خواند . در سال ۱۸۰۶، فتحعلی شاه دستور داد تا   سنگ مرمر  برای تخت سلطنتی از سنگ مرمر یزد استفاده شود .

قدمت تاریخیتخت مرمر

این  تخت در وسط ایوان قرار داشت. به نظر می رسد که ایوان،  این قسمت از کاخ قدیمی تر از سایر قسمت های  دیگر است. عمارت تخت مرمر  یک بنای تاریخی زندی است که در زمان حکومت کریم خان ساخته شده است.

اولین پایه و اساس  تخت مرمر توسط کریم خان زند،  در سال  ۱۷۵۹  گذاشته شده بود.

این ساختمان دو طبقه پر زرق و برق  توسط دو اتاق جانبی بهم وصل  شده است. تالار رو به باغ است و توسط دو ستون مرمر پیچ خورده با پایه های  محکم حمایت می شود.

این ستون های بلند  ۸ متری توسط آقا محمدخان در سال ۱۷۷۱ از قصر  وکیل  کریم خان زند در شیراز گرفته شد.

سایر قسمت های این ساختمان، از قبیل سنگ های دندانه دار و سنگ مرمر زرد  با گل ها، طوطی ها و عقاب ها، تزیین شده است.

دیوار و سقف با موزاییک  و آینه کاری ، همراه با  پنجره های مشبک شیشه رنگی ، کنده کاری سنگ مرمر، و نقاشی های رنگ روغن از فتحعلی شاه، شاهزادگان، سفرای خارجی و صحنه های جنگ تزئین شده است.

در زمان ناصر الدین شاه برخی از تغییرات در دکوراسیون پنجره های تالار و آینه آن انجام شد؛ علاوه بر این، تالار  با کاشی های چند لایه پوشیده شده بود.

بدنه  تخت مرمر بر روی شانه های  فرشتگان و شیاطین حک شده بر  سنگ، و همین طور   با اژدها و دو شیر تزئین شده است.

این بنای تاریخی بسیار جذاب و دیدنی است.