شازده مسافر مجله جامع دیجیتال گردشگری، سفر و ایرانشناسی

سقاخانه

سقاخانه ؛ کاربری، انواع و جنبه اعتقادی آنها

انواع سقاخانه!سقاخانه

سقاخانه ها تورفتگی ها یا حجره هایی کوچک آراسته به پنجره ی مشبک آهنی بودند که درظاهر ساده اما درباطن فلسفه ای برای پیدایش و کاربری داشتند .

مذهب تشیع و هنگام فصول روضه خوانی و عزاداری بخصوص ایام عزاداری سید الشهدا ، این مکان ها به یاد شهادت امام حسین و یاران مظلومش ، به یکی از نمادهای عزاداری و تشنه لبی این شهدا تبدیل میشود و با آب نوشیدن از آنها ، یاد و خاطره ی این شهدا زنده نگاه داشته میشود .

معماری سقاخانه ها

درمورد معماری  این اماکن مذهبی میتوان چنین اظهار کرد که شاید پیچیدگی چندانی نداشته باشند ، اما شباهتهایی میان آنان و محراب مساجد و معماری شان وجود دارد .  محراب ، فرورفتگی ، آب خوری و پنجره ی مشبک به جهت روشن کردن شمع به چشم میخورد ، میتوانیم سادگی و انزوا و روحانیت را مشاهده کنیم . اما اگر بخواهیم نگاه دقیق تری به انواع این سقاخانه ها داشته باشیم شاید با چنین دسته بندی ای مواجه شویم .

دستبه بندی سقاخانه ها

تعدادی از سقاخانه ها فقط برای کارهای روزمره و شخصی مانند آب خوردن ، شست و شوی دست و صورت و وضو کاربرد دارند و رنگ و بوی اعتقادی کمی در آنها به چشم می خورد.

آب خوری های کوچکی که در مساجد و مجل عبور رهگذران قرار داده می شود از این گروه اند. این سقاخانه های متحرک یا قابل حمل از فلزاتی چون مس ، فولاد و یا هر فلز دیگری که به سرعت زنگ نزند و نپوسد ساخته می شوند .

بعضی از سقاخانه ها دارای جنبه ی کاملا مذهبی و اعتقادی هستند. در کوچه پس کوچه های تنگ با دیوار کاه گلی در محله های قدیمی و جنوبی شهر ، گاه در پستو یا تورفتگی کوچکی سقاخانه ای به چشم می خورد که با یک پنجره ی فلزی از دنیای بیرون جداشده و در آن تعدادی شمایل ائمه دیده می شود که دنیایی از باورهای دینی و مذهبی و بوی گلاب و شمع همراه آن است و رنگ سبز آنها بر مذهبی بودنشان مهر تایید می زند . در این سقاخانه ها منبع آب دیده نمی شوند ، شاید از ابتدا نبوده و یا شاید به مرور از آن جداشده است ، زائران این نوع سقاخانه ها ، نذر خود را با روشن کردن شمع ، بستن پارچه و قفل و انداختن پول ادا می کنند .

کاربرد

سقاخانه های دیگری هستند که هم کاربرد روزمره دارند و هم جنبه ی اعتقادی. این نوع در مقایسه با انواع دیگر بزرگترند و به علت اهمیتی که دارند بیشتر به آنها رسیدگی می شود . پول های نذری جمع شده در آنها صرف مرمت ، تزیینات و کامل سازی این بناها می شود . دسته های عزاداری در روزهای تاسوعا و عاشورا، معمولا مسیر حرکت خود را از کنار این اماکن انتخاب می کنند .

جزئیات بیشتر
شاید مایل باشید اینجا را هم ببینید:
شهر نیشابو    مقبره الشعرای خراس