شازده مسافر مجله جامع دیجیتال گردشگری، سفر و ایرانشناسی

مراسم نخل­برداری

نخل و نخل­برداری، شکوه عزاداری در یزد

مراسم نخل­برداری

وقتی به اماکن مذهبی یزد قدم می­گذارید در بیشتر موارد با سازه­ای عظیم مواجه می­شوید که نمادی برای عزاداری­های مردم یزد است. برای مثال در ضلع غربی بنای تاریخی امیر چقماق یکی از نخل­های قدیمی شهر یزد را می­توان دید که در سال­های نه چندان دور مورد استفاده قرار می­گرفته است و اکنون به عنوان بخشی از هویت این مجموعه نگهداری می­شود.

یزد مراسم نخل­بردارینخل سازه­ ای چوبی به شکل سرو است که به عنوان نمادی از تابوت امام حسین(ع) در ظهر عاشورا بر روی دست مردم عزادار قرار گرفته و به تعداد دفعات مشخصی در میادین و حسینیه ­ها چرخانده می­شود.

در ساخت این سازه از مجموعه­ای از هنرهای تزئینی بر روی چوب استفاده می­شود که گاهی از مواقع با حکاکی آیات قرآنی و اشعاری در وصف واقعۀ کربلا همراه است.

در بیشتر موارد هم این نخل­ها را با پارچه ­های مخصوص عزاداری و آیینه تزئین می­کنند تا این آیینه­ ها انعکاس دهندۀ تصویر گستردۀ عزاداران باشند.

هرچند که این گونه از عزاداری در بعضی از دیگر شهرهای ایران مانند کاشان هم رواج دارد اما عظمت این مراسم در یزد و شهرستان­های مجاور آن منحصر به فرد بوده و چشم هر گردشگری را به خود خیره می­کند.

مراسم نخل­برداری را می­توان به عنوان نقطۀ اوج عزاداری­ها در یزد دانست، چراکه مراسم نخل­برداری پس از پایان عزاداری­های عاشورا و در ساعات بعد از ظهر برگزار می­شود و به نوعی پایان رسمی واقعۀ عاشورا شناخته می­شود. بعد از آن نیز مراسم شام غریبان نیز در نزدیکی همین نخل­ها برگزار می­شود که با روشن کردن شمع در کنار آن­ها به این نخل­های بزرگ جلوه­ای معنوی می­دهد.

این نخل­ها پس از فرسوده شدن نیز مورد مرمت قرار می­گیرند و در مواردی که جابجایی آن به نخل لطمه بزند آن را به عنوان عنصری مقدس در اماکن مذهبی نگهداری می­کنند که از آن جمله می­توان به نخلی که در حسینیۀ شاهزاده فاضل یزد قرار دارد اشاره کرد.

بزرگ­ترین و پرشورترین نخل­برداری­های یزد

مراسم نخل­برداری یزدهر چند مراسم نخل­برداری را می­توان در نقاط مختلف یزد مشاهده کرد اما پرشورترین آنها را می­توان در شهرستان­های تفت و زارچ دید. در این موارد با نخل­های بسیار بزرگی روبرو خواهید شد که تزئینات بسته شده به آن جلوه و عظمت بیشتری می­دهد.

در مورد این نخل­ها می­توان گفت که بلند کردن و چرخاندن آنها به دور حسینه ­ها به تعداد نفرات زیادی نیاز دارد که این کار با هماهنگی موسیقی و راهنمایی یکی از سادات که بر نخل سوار است انجام می­شود.

در طی سال­های اخیر هم شبکه ­های تلویزیونی به پخش زنده این مراسم می ­پردازند که برای افرادی که امکان مسافرت به این نقاط را ندارند می­تواند جذاب و مفید باشد، اما در هر صورت یکی از ماه ­هایی که می­توان برای سفر به یزد پیشنهاد کرد، ماه محرم است، چرا که یزد به عنوان یکی از شهرهای تاریخی و مذهبی ایران امکان به دست آوردن تجربه­ ای متفاوت از مراسم عزاداری امام حسین(ع) را فراهم می­کند.

تجربه ­ای که در کنار جلوه­ های مذهبی خود از خصوصیات سنتی و تاریخی زیادی نیز برخوردار بوده و جلوه­ ای از درهم آمیختگی مذهب و تاریخ را به نمایش می­گذارد.

برای اطلاع از جزئیات بیشتر درباره مراسم نخل­برداری در یزد لطفاً لینک زیر را دنبال کنید
جزئیات بیشتر
شاید مایل باشید اینجا را هم ببینید:
باغ نمیر تفت مراسم پرسه زنی در یزد