شازده مسافر مجله جامع دیجیتال گردشگری، سفر و ایرانشناسی

موزه ی نظامی توپ

موزه ی نظامی در محموعه تاریخی سعد آباد شهر تهران

موزه ی نظامی در مجموعه ی تاریخی سعدآباد قسمت پنجم

در پنجمین قسمت از این مجموعه مقالات به بررسی باقیمانده ی موزه ی نظامی و کاخهای سعدآباد می پردازیم.

موزه ی مینیاتور آبکار

بنای موزه مینیاتورآبکار یکی از ساختمان‌های نه چندان قدیمی مجموعه کاخ سعد آباد است. بنای موزه ی مینیاتور آبکار پیش از انقلاب به کاخ لیلا پهلوی معروف بود و موزه کلارا آبکار، موزه ی نظامی لباسدر بخش مرکزی مجموعه سعد آباد، قرار دارد. این ساختمان، اقامتگاه تابستانی لیلا پهلوی، کوچکترین دختر محمدرضا پهلوی بود، که جدیدترین ساختمان مجموعه، نیز به حساب می‌آید.

در سال ۱۳۷۳ این بنا به موزه مینیاتور آبکار تبدیل شد. برای شکل گرفتن موزه ، زیر نظر معماران سازمان میراث فرهنگی کشور، مختصر تغییری در فضای داخلی آن صورت گرفت و اتاق‌ها به تالارهای موزه تبدیل شد.

بنای موزه مینیاتور

بنای موزه مینیاتور آبکار در این مجموعه، در جایی قرار گرفته که چند موزه آنرا همچون نگینی در بر گرفته است، در ضلع شمالی موزه نظامی ، در ضلع جنوبی موزه بهزاد، در ضلع شرقی فضای سبز و در غرب و جنوب غربی آن کاخ موزه ملت قرار دارد.

محوطه بنا درمیدان گاه با فضای بیشتری دیده میشود . حوض دایره‌ای شکل با فواره‌های زیبا به سبک دوره قاجار و چند باغچه آن را تزیین کرده است.

در سمت راست ورودی، که در ضلع شرقی بنا قرار گرفته است، تالار شماره یک و در انتهای سمت راست راهرو تالار شماره دو و در انتهای سمت چپ آن تالار شماره سه و بین دو تالار، در انتهای راهرو در ضلع غربی بنای انبار کوچک موزه احداث شده است.

برای تبدیل این بنا به موزه هیچگونه تغییری در ساختار فیزیکی ساختمان داده نشده است.

در تالار شماره یک، تقریبا آخرین دستاوردهای استاد آبکار به نمایش گذاشته شده است. این مجموعه در برگیرنده آثار مینیاتور، تذهیب و نقش گره است .

در تالار شماره ۲، سه دسته از آثار هنری کلارا آبکار به نمایش گذاشته شده است:

۱ – مجموعه‌‌ای از نقاشی‌های آبرنگ، مستند سازی اشیاء موزه مردم شناسی و هنرهای موزه ی نظامی ایرانتزئینی

۲ – نقاشی‌های زیر لاکی، روغنی

۳ – آثار مینیاتور کلارا آبکار

موزه ی نظامی

موزه ی نظامی در بخش مرکزی مجموعه کاخ موزه ی سعد آباد قرار دارد. ساختمان موزه ی نظامی با زیر بنایی حدود سه هزار متر مربع، در دو طبقه و یک زیر زمین، به دستور رضا شاه، در سال ۱۳۱۴ خورشیدی، برای همسر دومش تاج الملوک ساخته شد.

بنای موزه ی نظامی طی سال‌های ۱۳۵۱ تا ۱۳۵۲ خورشیدی، توسط واحد مهندسی مجموعه سعد آباد، بازسازی و به شهرام، پسر بزرگ اشرف پهلوی اهدا شد، و به کاخ شهرام معروف گشت.

موزه ی نظامی از دوران قاجاریه کم کم با جمع آوری ابزار ادوات جنگی ادوار قبل بصورت نمایشگاه جهت بازدید مقامات و سران داخلی و کشورهای خارجی و آشنا کردن نسل جدید با نحوه ساخت و تزئینات ابزار ادوات جنگی یکی دیگر از اهداف حکومت بوده است.

زمان حکومت پهلوی

این موضوع در زمان حکومت پهلوی با اضافه کردن سلاح ها و سایر ادوات اهدائی به پادشاهان قاجار ادامه یافت و در سال ۱۳۴۰ در حکومت محمد رضاشاه بصورت موزه نظامی در دانشکده افسری سابق، دانشکده افسری امام علی (ع) فعلی برپا گردید و بازدید از این موزه مختص مقامات و سران ارتش ایران و کشورهای خارجی بوده است.

پس از پیروزی انقلاب ایران، ساختمان مذکور، به موزه نظامی تبدیل شد. مجموعه موزه ی نظامی در سال ۱۳۰۲ خورشیدی، به موزه دانشکده افسری منتقل شده بود، که پس از انقلاب، بخشی از آن مجموعه، به موزه فعلی انتقال یافت.

ساختمان موزه ی نظامی ، در سال ۱۳۶۰ خورشیدی، توسط ارتش جمهوری اسلامی ایران موزه ی نظامی هلکوپتربازسازی و در تاریخ ۳۱ شهریور سال ۱۳۶۲ خورشیدی، با نام موزه نظامی افتتاح گردید.

بخش های مختلف موزه نظامی سعدآباد عبارتند از : سالن پوشاک ادوار مختلف ارتش ایران، سالن سلاح های سرد، سالن مدال و نشان های ارتش و سلاح های گرم اهدائی به سران ارتش، سالن سلاح های سبک و سنگین، سالن سلاح های خارجی با قدمت طولانی .

موزه ی هنر ملل

موزه ی هنر ملل واقع در قسمت زیر زمین کاخ موزه ملت، که در اصل، بخش گلخانه کاخ بود، بین سال‌های ۱۳۴۵ تا ۱۳۴۹ خورشیدی، به دستور فرح پهلوی، و با همت مهندسین فرانسوی، به موزه هنر اختصاصی تبدیل شد.

موزه ی هنر اختصاصی، پس از پیروزی انقلاب ایران، به موزه هنر ملل تغییر نام داد و در سال ۱۳۷۰ افتتاح گردید.

مجموعه موزه ی هنر ملل شامل آثار ارزشمندی است، که از چهار گوشه جهان، خریداری و یا اهدا شده، آثار تاریخی تمدن‌های پیش از اسلام و دوره اسلامی، و همچنین هنر آفریقای سیاه، هند، خاور دور، تمدن مایاها و آثار هنری دوران معاصر ایران و جهان را، با طبقه بندی زیر در بر میگیرد:

بخش هنر باستانی ایران، تمدن مایاها و اینکاها، هنر آفریقا و هنر معاصر ایران و جهان .

ـ هنر باستانی :

در بخش هنر باستانی ایران سفالینه های گلی منقوش، از هزاره چهارم تا هزاره اول ق.م. از موزه ی نظامی هنر مللاسماعیل آباد قزوین و تپه های دشت مرکزی ایران ـ که نقوش آنها ملهم از حیوانات مورد ستایش و جریان آب است ـ قرار دارد.

ـ تمدن مایاها :

پیش از کشف آمریکا، در سال ۱۴۹۲ میلادی دو کانون هنر و تمدن در آمریکا وجود داشته است، تمدن مایاها و اینکاها. آثاری از تمدن مایاها در موزه هنر ملل وجود دارند که پیدایش آنها به اوایل سده اول پیش از میلاد نسبت داده شده است.

ـ هنرآفریقا :

بخش هنر آفریقا که روند هنرهای تمدن های مختلف این قاره را نشان می دهد، هنری است جادویی، سنتی، مذهبی، جمعی و کاربردی که در آن از چوب، سنگ، عاج، سفال و فلز استفاده شده است.

ـ هنرهای معاصرایران :

در این بخش آثاری از نقاشان صاحب نام معاصر ایران مانند: سهراب سپهری، فرامرز پیلارام، حسین زنده رودی، اردشیر محصص، بهجت صدر، محمداحصایی و پیکره هایی ساخته پرویز تناولی، ژازه طباطبایی، مهری معتمد و اسماعیل توکلی (مش اسماعیل) قرار دارند.

ـ هنرهای معاصرجهان : در این بخش آثار ارزشمندی از هنرمندان قرن بیستـم میلادی مشاهده می شوند مانند: هربرت بایریان سوبیسکی، فرناند لژه، مارک شاگال و مک آووی.

جزئیات بیشتر
شاید مایل باشید اینجا را هم ببینید:
قلم زنی   غار چهار نخجیر